శాస్త్రవేత్త కొలత

భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ విజేత, రాయల్ అకాడెమీ అధ్యక్షుడిగా పని చేసిన సర్ ఎర్నెస్ట్ రూథర్ ఫర్డ్ ఒకసారి నిజంగా జరిగిన ఓ కథ చెప్పారు.

కొన్నాళ్ళ క్రితం నాకొక సహోద్యోగి నుంచి పిలుపు వచ్చింది. ఆయన ఓ చిత్రమైన సమస్యలో ఇరుక్కున్నాడు. ఒక ప్రశ్నకి ఒక విద్యార్ధి రాసిన జవాబుకు ఆయన సున్నా మార్కులు ఇద్దామనుకుంటున్నాడు. అదే సమయంలో ఆ విద్యార్ధి తన జవాబుకు పూర్తి మార్కులు ఇచ్చి తీరాల్సిందేనని భావిస్తున్నాడు. దాంతో వాళ్ళిద్దరూ ఒక ఒప్పందానికి వచ్చారు. తటస్థంగా వ్యవహరించే మూడో వ్యక్తితో ఆ ప్రశ్నకు మార్కులు ఇప్పించాలన్నదే ఆ ఒప్పందం. వాళ్ళు నన్ను ఎన్నుకున్నారు.

ముందుగా నేను ప్రశ్నాపత్రం చూశాను. ‘‘ఒక పొడవైన భవనం ఎత్తును భారమితి సహాయంతో కొలవడం ఎలా?’’ దానికి ఆ విద్యార్థి ఇలా జవాబిచ్చాడు. ‘‘భారమితిని భవనం పైకి తీసుకువెళ్ళాలి. దానికి ఓ పొడవాటి తాడు కట్టాలి. దాన్ని రోడ్డు మీద వరకూ వదలాలి. ఆ తర్వాత తాడును పైకి లాగాలి. దాని పొడవు కొలవాలి. ఆ తాడు పొడవు భవనం పొడవుకు సమానం.’’

ఆ విద్యార్ధి జవాబులో తప్పేమీ లేదు. అతను పూర్తిగా వివరించాడు, సరైన సమాధానం ఇచ్చాడు. కాబట్టి అతనికి పూర్తి మార్కులు ఇవ్వవచ్చు. కానీ సమస్యేంటంటే… పూర్తి మార్కులు ఇచ్చేస్తే అతనికి ఫిజిక్స్ లో మంచి గ్రేడ్ వస్తుంది, అంటే భౌతికశాస్త్రంలో అతను సమర్ధుడు అని నిర్ధారించినట్టవుతుంది. కానీ అతని జవాబు అలాంటి నిర్ధారణకు అవకాశం ఇవ్వడం లేదు. దాంతో నేను ఆ విద్యార్ధికి ఒక సలహా ఇచ్చాను. అదే ప్రశ్నకు మరొకసారి భౌతికశాస్త్రం ప్రకారం జవాబు ఇవ్వాలని హెచ్చరించాను. దానికి ఆరు నిమిషాల వ్యవధి ఇచ్చాను.

ఐదు నిమిషాలు గడిచిపోయాయి, కానీ అతను ఏమీ రాయలేదు. దాంతో ఈ పరీక్షను వదిలేసుకుంటున్నావా అని అతన్ని అడిగాను. దానికి అతని జవాబు నన్ను ఆశ్చర్యపరిచింది. ఆ సమస్యకు అతని దగ్గర చాలా జవాబులు ఉన్నాయట. వాటిలో ఏది అత్యుత్తమమైన జవాబు కాగలదో ఆలోచిస్తున్నాను అని చెప్పాడా విద్యార్ధి. అతని సమయం వృధా చేసినందుకు క్షమాపణలు కోరాను. మిగిలిన ఒక్క నిమిషంలోనూ జవాబు రాయమని అతనికి చెప్పాను.

మరునిమిషంలోనే అతను తన ఆన్సర్ షీట్ ఇచ్చేశాడు. అందులో ఇలా రాసివుంది ‘‘భారమితిని భవనం పైకి తీసుకువెళ్ళాలి. భవనం పై అంచు దగ్గర వంగి నిలబడండి. భారమితిని పైనుంచి వదిలేయండి. అది కిందకు పడడానికి పడిన సమయాన్ని స్టాప్ వాచ్ తో కొలవండి.

అప్పుడు x = 0.5 X aXt^2 అనే సూత్రం ఆధారంగా భవనం ఎత్తును కొలవవచ్చు’’ అని చెప్పాడు.

ఆ సమయంలో నేను నా మిత్రుణ్ణి పిలిచాను. విద్యార్ధికి మార్కులు ఇస్తావా అని అడిగాను. సరే అంటూ అతను ఆ విద్యార్ధికి పూర్తి మార్కులు ఇవ్వడానికి ఒప్పుకున్నాడు. నేను అక్కడినుంచి వెళ్ళిపోడానికి సిద్ధపడుతున్నాను. ఆ సమయంలో అదే ప్రశ్నకు మరిన్ని జవాబులున్నాయని అతను చెప్పిన మాటలు గుర్తొచ్చాయి. అవేంటో చెప్పమని అతన్ని అడిగాను.

‘‘ఒక భవనం ఎత్తును భారమితితో కొలవాలంటే చాలా పద్ధతులున్నాయి. మచ్చుకి, ఎండగా ఉన్న ఒకానొక రోజు భవనం దగ్గరకు భారమితి తీసుకువెళ్ళాలి. భారమితి నీడ పొడవు కొలవాలి. అలాగే భవనం నీడ పొడవు కొలవాలి. ఆ రెండింటి నిష్పత్తిని బట్టి భవనం ఎత్తు కనుక్కోవచ్చు.’’

‘‘బావుంది. మరి మిగతా పద్ధతులేంటి?’’

‘‘మీకు నచ్చే అత్యంత మౌలికమైన పద్ధతి ఒకటుంది. ఆ పద్ధతిలో… మీరు భారమితిని చేతిలో పట్టుకుని మెట్లు ఎక్కండి. పైకి ఎక్కేకొద్దీ గోడ వెంబడి భారమితి పొడవు దగ్గర గుర్తులు పెట్టుకుంటూ పైదాకా వెళ్ళండి. పూర్తిగా పైదాకా ఎక్కేయండి. భారమితి గుర్తులు ఎన్ని ఉన్నాయో లెక్కపెట్టండి. ఆ సంఖ్యతో భారమితి పొడవును గుణించండి. భవనం ఎత్తు ఎంతో తెలిసిపోతుంది.’’

‘‘మరీ ప్రత్యక్ష పద్ధతి.’’

‘‘నిజమే. మీకు మరింత నాజూకైన పద్ధతి కావాలంటే… భారమితిని ఒక తాడు చివర కట్టండి. దాన్ని పెండ్యులంలా ఊపండి. ఆ పద్ధతిలో భవనం మొదలు దగ్గరా, భవనం చివరా గురుత్వాకర్షణ శక్తి ‘g’ విలువ లెక్కకట్టండి. ఆ రెండు విలువల మధ్య తేడాను బట్టి భవనం ఎత్తును గణించవచ్చు.’’

ఈ ప్రయోగాన్నే కొద్దిగా మార్చి మరోలా చేయవచ్చు. భారమితిని భవనం పైకి తీసుకువెళ్ళాలి. పొడవాటి తాడుకు దాన్ని తగిలించాలి. అప్పుడు దాన్ని భవనం కింద వరకూ వేలాడదీసి, పెండ్యులంలా ఊపాలి. అప్పుడు అప్పుడు ప్రెసిషన్ పిరియడ్ బట్టి భవనం ఎత్తును గణించవచ్చు.’’

‘‘చెప్పాలంటే ఇలా చాలా పద్ధతులున్నాయి.’’ అన్నాడా యువకుడు. ‘‘బహుశా, వాటన్నిటిలో ఉత్తమమైనది ఇలా ఉండవచ్చు. భారమితిని తీసుకుని భవనం బేస్మెంట్ లో ఉన్న సూపరింటెండెంట్ ఇంటికి నేరుగా వెళ్ళాలి. ఆయన తలుపు తీశాక ‘సూపరింటెండెంట్ గారూ, నా దగ్గరో మంచి విలువైన భారమితి ఉంది. ఈ భవనం ఎత్తు ఎంతో చెప్పారంటే దీన్ని మీకు ఇచ్చేస్తాను’ అని ఆయనకు చెప్పవచ్చు.’’

ఆ దశకు వచ్చేసరికి అసలు ఆ అబ్బాయికి ఆ ప్రశ్నకు సాధారణ సంప్రదాయిక పద్ధతిలో జవాబు తెలుసా అని అడిగాను. తనకు తెలుసని చెప్పాడా అబ్బాయి. అయితే హైస్కూల్ లోనూ, కాలేజీ లోనూ ఉపాధ్యాయులు అతనికి ఆలోచించడం పదేపదే చెబుతూనే ఉండడం తనను పూర్తిగా విసిగించేసిందని చెప్పాడతను.

ఆ విద్యార్ధి పేరు ‘‘నీల్స్ బోర్’’. అతను 1922లో భౌతికశాస్త్రంలో నోబెల్ పురస్కార విజేత.

Advertisements

5 Comments (+add yours?)

  1. veerendra
    Sep 11, 2018 @ 18:23:58

    nice ra phani

    Reply

  2. raamudu
    Sep 13, 2018 @ 19:16:11

    out of the box thinking. nice story.

    Reply

  3. YVR's అం'తరంగం'
    Oct 06, 2018 @ 08:12:17

    “చదవేస్తే ఉన్న మతి పోయింది” టైపు కథ అనుకున్నానండి. చివర్లో నీల్స్ బోర్‌ వచ్చి పంచ్ ఇస్తాడనుకోలేదు. 😊

    Reply

  4. trendingandhra
    Nov 05, 2018 @ 15:27:55

    Reply

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: